1

Lefkoşa Türk Belediyesi’nin mevcut durumu incelendiğinde, 2014 bütçesinin de geçmiş yıllardaki bütçeler gibi açık vereceği tartışılmaz bir gerçektir. 2014 yılı belediye bütçesi kapsamında öngörülen toplam gelir 112 Milyon 850 Bin TL’dir. 4 aylık veriler, bu rakamın sadece %22’sinin tahsil edildiğini göstermektedir.

 

2

Yıl sonu bütçe dengesinin sağlanabilmesi için ilk 4 aylık sürede bütçenin en azından %33’lik bir kısmı (yaklaşık 38 Milyon TL) tahsil edilmesi gerekirken, gerçekleşen tahsilat yalnızca 25 Milyon TL civarındadır. Bu ekonomik performans, LTB’nin 2014 yıl sonuna kadar yaklaşık 38 Milyon TL gibi büyük bir açık vereceğinin göstergesi olup, ne üzücüdür ki Lefkoşa Türk Belediyesi mali yapısında hiçbir ilerleme kaydedilmediğinin de ispatıdır.

 

borc-tablosu

Bütçelenen gelir kalemlerine bakıldığında, Emlak Gelir Vergisi, Meslek Vergisi, Otel Geceleme Vergileri, İşyeri Bulundurma Harçları, Otopark Harçları, İlan ve Reklam Harçları gibi gelir kalemlerinin olması gerekenden çok daha düşük rakamlarla bütçelendiği görülmektedir. Özetle; giderlerin gelirlerle karşılanabilmesi için mevcut yönetim kendi yükümlüklerini yerine getirmemektedir.

2014 bütçesinde Belediye çalışanlarının Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı ödemeleri için bütçe ayrılmasına ve her ay düzenli olarak çalışanlardan bu kesintiler yapılmasına rağmen, 2014 yılının ilk 4 ayında bu kalemlerle ilgili hiçbir ödeme yapılmamıştır. Çalışanların brüt maaşlarından düzenli olarak kesinti yapılmasına rağmen, bu kesintiler Sosyal Sigorta ve İhtiyat Sandığı ödemelerinin yapılması yerine diğer giderlerin karşılanması için kullanılmıştır.

‘Belediye Bilgi Yönetim Sistemi’nin hala kurulmamış olması, bütçelenen rakamların gerçekliğinin sorgulatmaktadır. Mevcut yönetim, sistem yapılandırması yapmamış ve gerçekçi olmayan bütçeleme yöntemlerini uygulamıştır. Buna ek olarak gerçek borç ve alacakları olması gerektiği gibi tahakkuk ettirilmemesi ile birlikte gerekli mali raporların eksikliğinde, karanlıkta yol bulmaya çalışmaktadır.

Faizler eklenmeden (İhtiyat Sandığı faizi eklenmiş) 118 Milyon TL’yi aşmış olan borç ne Belediyenin bilançolarına yansımış, ne de öngörülen bütçede bu borçların tümünün ödenmesi için kaynak ayrılmıştır. Alınan devlet katkısının bir kısmı, sadece 2016 yılına kadar yeniden yapılandırılan finansman ve overdraft borçlarının geri ödenmesinde kullanılmakta olup, bu borçlar toplam borcun sadece %26’sını oluşturmaktadır. Bu tablo şüphesiz gösteriyor ki, 2016’da borçların biteceği ve devlet katkısının tamamen Belediye bütçesine ekleneceği söylemi gerçeği hiçbir şekilde yansıtmamaktadır.

Faizler dışında (İhtiyat Sandığı faizi eklenmiş)118 Milyon TL’yi aşmış olan toplam borcun %74‘ünü oluşturan devlet daireleri borçları yeniden düzenlenmemiştir. Ayrıca, yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden borçların daha da artması, Belediyenin geçmişten gelen mali sorunlarına daha büyük bir yük eklenmekte olduğunun göstergesidir.

DÜZLÜĞE ÇIKARACAK VE SÜRDÜRÜLEBİLİR EKONOMİK YAPI OLUŞTURACAK FORMÜL ŞÜPHESİZ MÜMKÜNDÜR

Belediye; yanlış yönetimler, adil ve etkin kaynak kullanımından uzak anlayışlardan ötürü ciddi bir kriz içerisindedir. Net bir gerçek vardır ki; LTB’nin kurtulması geceden sabaha gerçekleşebilecek bir olay olmamakla birlikte, LTB’yi düzlüğe çıkarıp, sürdürülebilir ekonomik yapıyı oluşturacak bir formül şüphesiz mümkündür. Belediye tüm kaynaklarını en verimli ve en etkin şekilde kullanırken, sosyal maliyetler ile sosyal faydaları eşitleyebilecek bir denge oluşturmalıdır. Bütçe kaynaklarının azami yarar sağladığı ve eşitlikçi bir şekilde kullanıldığı, iç kontrol sistemleriyle birlikte şeffaf, denetlenebilir, hesap verebilir ve sosyal adaleti temel alan bir yönetim anlayışı Harmancı ve Lefkoşa Ekibi’nin LTB için belirlediği yol haritasını oluşturmaktadır.

PEKİ NASIL YAPACAĞIZ ?

Harmancı ve Lefkoşa Ekibi, şehrin her kaynağına sahip çıkacak bir yönetim anlayışı ile LTB’nin ekonomik krizden çıkabileceğinin garantisini vermektedir.

yol-haritasiAvrupa Konseyi’nin mali kriz içinde bulunan yerel yönetimlere tavsiye niteliğinde yayınladığı Kiev Deklerasyonu’nun 6 uygulama adımı, Lefkoşa’ya uyarlanarak Belediye ekonomik krizi aşıp, sürdürülebilir kalkınma yaratacak model hayata geçirilecektir.

Kiev Deklerasyonu borçlanmış bir yapının daha da borçlandırarak düzlüğe çıkartılamayacağını belirtirken, istikrarın sağlanması, hesap verilebilirlik ile şeffaflığın artırılması, sosyal mahrumiyet ile mücadele, hizmet sunumunda ortaklıklar, yerinden yönetim ve Belediye’nin varlığının hissedilmesi ve ekonomik iyileşmenin sağlanması şeklinde 6 maddelik bir yol haritası sunmaktadır.

Harmancı ve Lefkoşa Ekibi sosyal Belediyecilik anlayışını bilimsel yaklaşım, etkin ve adil kaynak kullanımı ile birleştirerek insan odaklı ve gerçekçi projeleri 30 Haziran günü göreve gelir gelmez uygulamak için gerekli çalışmaları tamamlamıştır. Belediye’nin mali yapısı temellendirilirken, Lefkoşalı’nın hakettiği Belediyecilik hizmetlerini yerine getirebilecek bir sistem uygulamaya konacaktır. Lefkoşalıların refahını ve yaşam kalitesini artırmak, Kalkınma Stratejisi’nin temel hedeflerini oluşturmaktadır. Krizin yükünü Lefkoşalıların sırtına yüklemek yerine, Belediye’ye karşı mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen kesimlerden tahsil ederek , var olan kaynakların verimliliği sağlanacaktır.

YEREL GELİR KAYNAKLARINDA İSTİKRARININ SAĞLANMASI

Yerel gelirlerde istikrarı sağlayabilmenin temel unsuru, muhasebe sistemini yeniden yapılandırarak, gerçek verilere dayalı reel bir bütçeleme metodu ile mali yapıda disiplini sağlamaktır. Gelir kaynaklarında istikrar sağlarken, hem bugüne kadar yükümlülüklerini yerine getirmeyen sorumluların tespiti ve takibi yapılarak mevcut gelirlerde artış sağlanacak, hem de Lefkoşalılara alternatif hizmet seçenekleri sunularak yeni gelir kalemleri yaratılacaktır.

EMLAK VERGİSİ

degirme-projesi2014 yılı bütçesinde 10 milyon 200 Bin TL olarak öngörülen ve tahsilatında başarısız olunan emlak vergileri için etkili ve verimli yöntem uygulanacaktır. Her yılın Ekim ayı son tarih olacak şekilde yeni teknolojik sistem ile ‘Değirmi Projesi’ hayata geçirilecektir. Emlak vergisi ödenen binalara asılmak üzere görüntü kirliliği yaratmayan takılıp çıkartılması kolay olan armalar verilecektir.

Su sayacı ölçümü gibi hizmetler için görevli olan Belediye personeli mevcut görevini icra ederken emlak vergilerinin ödenmesine ilişkin denetimi de yapacaktır.

‘Değirmi Projesi’ kapsamında toplanamayan emlak vergileri en aza indirilecektir. Emlak vergisinin toplanabilmesi ve projenin başarıya ulaşması için ceza ücret Lefkoşalıları ekonomik zorluğa sokmayacak şekilde Belediye hizmet faturalarına yansıyacaktır.

OTEL GECELEMELERİ

yillik-kayip-yarim-milyon-tlBelediye’nin 2014 yılı bütçesinde görülen 250 Bin TL’lik yıllık otel geceleme vergisinin mevcut piyasa koşulları incelendiği zaman çok düşük bir rakam olduğu ve neredeyse %63 oranında eksik bütçelendiği gerçeği ortaya çıkmaktadır. Lefkoşa bölgesinde 3 büyük otel bulunduğu, bu tesislerin yıllık ortalama %60 doluluk oranı ile çalıştığı ve kişi başı gecelik konaklama ücretinin ortalama 150 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, Belediye’nin bu kaynaktan yılda yaklaşık 721 Bin TL gelir elde etmesi gerekmektedir. Mevcut uygulama neticesinde, Belediye’nin yıllık Yarım Milyon TL kaybı bulunduğu ortadadır. Bu kaybın Lefkoşalılara ve Lefkoşa Türk Belediyesi’ne kazandırılması sağlanacaktır.

REKLAM PANOLARI VE KENT MOBİLYALARI

yillik-kayip-bir-milyon-tlBelediye’nin geçmiş yönetimlerinde yaşanan suistimal sonucu, gelir getirici kalemlerden olan reklam panolarının kiralanması aşamasında, Belediye’ye kaynak sağlamak yerine,bazı tüzel kişilerin mali çıkarlarına hizmet edecek şekilde sözleşme imzalanmıştır. Bu sözleşme, bugünkü rakamlarla Belediye’nin yıllık yaklaşık 1 Milyon TL gelir kaybının oluşmasına yol açmıştır. Bu duruma son verilmesi için mazeret üretilmeden adımlar atılacak ve sürecin takipçisi olunup yıllık yaklaşık 1 Milyon TL olan tutarın Belediye bütçesine kazandırılması sağlanacaktır.

HAL HİZMETLERİ

yillik-kayip-bir-bucuk-milyon-tlUzun yıllardır hem gıda kontrolü ve güvenliği, hem de Belediye gelirleri açısından başka bir Belediye’nin kontrolüne verilen hal hizmetlerinin vakit kaybedilmeden Lefkoşa’ya taşınması için gerekli adımlar atılacaktır. Veriler ışığında hal hizmetlerinin Lefkoşa Türk Belediyesi’ne kazancı yıllık 1.5 Milyon TL olacaktır.

BELEDİYE PERSONELİ YÜK DEĞIL HİZMET İÇİN KAYNAKTIR VE DEĞERLİDİR

Geçtiğimiz dönemlerde yapılan kadro şişirilmesi ve intibaklarda yaşanan yanlışlıklar nedeniyle Belediye şu anda kapasitesinin çok üzerinde personele sahiptir. Emeği, bilgiyi, beceriyi temel alan ve insan odaklı yaklaşımı ile çalışanların sendikal haklarına saygılı olan Harmancı ve Lefkoşa Ekibi, Belediye çalışanlarını yük değil, Lefkoşalıların sorunlarına çözüm üretmek ve hizmet sunmak için kaynak olarak görmektedir. Belediye’nin var olan kaynakları en etkin şekilde kullanılırken, sosyal adalet ve insan odaklı yaklaşım temel alınıp, çalışanların özlenen huzurlu ortama kavuşacağı ve potansiyellerini değerlendirebilecekleri koşullar Belediye çalışanları ile birlikte oluşturacaktır. Çeşitli sebeplerden dolayı (ikinci bir iş yapıyor olmak vb.) Belediye bünyesinde çalışması yasal olarak uygun olmayan ve buna rağmen Belediye ile ilişkisi olup maaş alan kişiler için yasalar çerçevesinde gereken yapılacaktır.

Mevcut Belediye personeli, sendikanın da görüşü alınarak eğitim durumları ve yeterlilikleri doğrultusunda, Belediye’nin stratejik hedeflerine ulaşmada en verimli olabilecekleri şekilde yeni görev dağılımları yapılıp organizasyon şeması yeniden yapılandırılacaktır. Lefkoşalılar’a daha fazla hizmet götürebilmek adına, gelir getirecek hizmetleri çeşitlendirip artıracak yeni birimler oluşturulacaktır:

  • Park bahçe birimleri yeniden yapılandırılıp, Lefkoşa ve Lefkoşalılar için daha etkin çalışır hale getirilecektir.
  • Belediye binasının içerisinde yer alan restorant faaliyete geçirilecek, personele uygun fiyatlara yemek hizmeti sunulacaktır.
  • Yapımının neredeyse %95’i tamamlanmış olan salhane,Belediye’nin mahkeme tarafından onaylanan borcu da dikkate alınarak yap-işlet-devret modeli ile Belediye bütçesinde gider yaratılmadan çalışır hale getirilecektir. Salhane 2 yılın sonunda tamamen Lefkoşalılara ve Lefkoşa Türk Belediyesi’ne ait olacaktır.

HESAP VEREBİLİRLİĞİN VE VERİMLİLIĞİN ARTIRILMASI

Lefkoşalılar, Belediye’nin attığı ve atacağı adımlara ilişkin bilgiye kolayca ulaşma imkanına sahip olup, gerek karar alma süreçlerinde gerekse denetim süreçlerinde etkin olacaktır. Belediye harcamaları, borç-alacak ilişkileri ve aylık tahsilat rakamlarına Belediye’nin internet sitesi aracılığı ile kolayca ulaşılabilecektir. Bunun için öncelikle mali sistemin güncellenmesi ve mevcut tüm verilerin sisteme entegrasyonu sağlanarak, gerçek bilgiye dayalı bir raporlama düzeni kurulacaktır. Ayrıca düzenli gerçekleştirilecek ‘Sen Söyle Lefkoşa’ toplantıları ile Lefkoşalılar, Belediye’nin faaliyetlerini denetleyecek, Belediye de hesap verecektir.

Yıllardır kapasiteleri değerlendirilmeyen Belediye personelinin gerekli eğitimler sağlanarak var olan donanımları daha da güçlendirilecek, performans yönetimi çerçevesinde bireysel hedefleri gözlemlenip ödüllendirilecektir. Böylece hem verimli ve etkin hizmet yapısı oluşturulacak hem de yıllardır devam eden emek fakirleşmesine son verilecektir.

SOSYAL MAHRUMİYETLE MÜCADELE

Yaşlı, yoksul, engelli, kadın, ve çocuklara ilişkin izlenecek politikalarda çeşitlilik sağlanarak paydaşlar genişletilecek, sivil toplum örgütleri ile sistematik bağlar kurulup, Belediye’nin sosyal politikaları geliştirilecektir. Ayrıca; meslek edinme kursları, spor ve kaynaştırıcı sosyal faaliyetler, okul eğitiminden mahrum çocuklara ücretsiz eğitim ve mültecilere sağlanabilecek dil eğitimleri gibi sosyal politikalar, finansmanı yapılacak işbirliği ve ortaklıklar sayesinde karşılanarak, ötekileştirilmiş tüm gruplara karşı ayrımcılıkla aktif şekilde mücadele edilecektir.

HİZMET SUNUMUNDA ORTAKLIKLAR

Belediye, Lefkoşalılara daha etkin hizmet sunabilmek için şehirde var olan sosyal ve ekonomik paydaşlarla birlikte projeler üretecektir. Üniversitelerle geliştirilebilecek enerji dostu projeler ve kültür sanat etkinliklerinde geliştirilebilecek ortaklılar bu uygulamanın örneklerindendir.

Lefkoşa’daki tüm ekonomik değerdeki güçlerle, Belediye arasında ranta dayanmayan işbirlikleri gerçekleştirilecektirdir. Lefkoşa Türk Belediyesi’nin uluslararası tanınmışlığı sayesinde, AB ve diğer uluslarası kuruluş fonlarından Lefkoşalıların ve Belediye’nin faydasına olacak şekilde yararlanılması için projeler geliştirilecektir.

YERİNDEN YÖNETİM VE BELEDİYENİN VARLIĞININ HİSSEDİLMESİ

İş, emek ve eğitim dinamizminin merkezi olan Lefkoşa’nın, günün aktif saatlerinde insan potansiyeli oldukça yüksektir. Lefkoşa’nın başkent olduğu merkezi yönetimler tarafından unutulmuş ve gelir paylaşımı yapılırken diğer tüm Belediyeler gibi sadece nüfus planlaması göz önünde bulundurulmuştur.

Güçlü bir yerinden yönetimin demokrasiye sağlayacağı katkı oldukça önemlidir. Bu çerçevede; Lefkoşa’nın ülkeye etkinliği oranında gelirlerden hak sahibi olabilmesi ve mali özerkliğinin sağlanması için gerekli çalışmalar yapılacaktır.

Geliştirilecek mobil Belediyecilik uygulaması Lefkoşalılar’ın zaman ve mekan ayırt etmeksizin 7/24 iletişime açık bir anlayış sayesinde Belediye ile bütünleşmesini sağlayacaktır.

EKONOMİK İYİLEŞMENİN SAĞLANMASI

Lefkoşalılar, Harmancı ve Lefkoşa Ekibi sayesinde, ödediği vergilerin karşılığını aldığı, sosyal maliyetten daha fazla sosyal fayda sağlayan ve Lefkoşalılar’a ek külfet getirmeyen yatırımların gerçekleştiği, hakkının çiğnendiği değil hakkının korunduğu bir yönetime kavuşacaktır.

Lefkoşalılar, yaşam kalitesini ve refahını artırmayı hedefleyen, bilimsel verilere dayalı stratejik planlamalarla yönetilen bir Belediye’yi, Lefkoşa Türk Belediyesi ise üretim, demokrasi ve sosyal adalet ilkeleriyle profesyonelce yönetilmeyi hak etmektedir.

Harmancı ve Lefkoşa Ekibi, ‘Yeni Terminal Projesi’, ‘Eskiyi Yenile’, ‘Çöpe Değil Üretime’, ‘Mahalle Parkları Büfelerinin İşletilmesi’, ‘Bisiklet Kiralama İstasyonu’ ve‘Hijyenik ve Engelsiz Tuvaletler’ gibi projelerle küçük adımları bütünlükçü bir Kalkınma Stratejisi’ne entegre ederek tüm Lefkoşalılar’ın yaşam standartları sürdürülebilir şekilde iyileştirilecektir.

Bütçe disiplini sağlayarak bütçe açığını kapatmak Harmancı ve Lefkoşa Ekibinin ilk hedefidir. Bunu yaparken Lefkoşalılara verilecek iş gücü odaklı yeni hizmetlerle hem yaşam kalitesi yükseltilecek, hem de mevcut kaynakların optimum düzeyde kullanımı sağlanacaktır. Çalışanlar hem haklarını almanın hem de yeteneklerinin değerlendirilmesinin tatmini ve motivasyonuna ulaşacaktır.

Mali raporların gerçeği gösterecek şekilde düzenlenmesi, ileriye dönük doğru planlama ve yönetme imkanı sağlayacak, sermaye yatırımlarının dış finansman kaynakları ile gerçekleştirilmesinin önü açılacaktır. Mevcut tüm borçların en uygun şekilde yeniden yapılandırılması için ve yıllardır bilinçsizce yönetilen, kaynakları boşa harcanan, temel hizmetlerini bile vermekten aciz bir duruma getirilen Lefkoşa Türk Belediyesi; sadece düzlüğe çıkartılmayacak, sürdürülebilir ve etkin bir kalkınma stratejisi de hayata geçmiş olacaktır.